امروز شنبه 13 آذر 1395 ساعت 01:47:02

آرشیو ارتباط با ما ثبت نام کاندیدا

مازندشورا - مدیریت شهری و شوراهای اسلامی استان مازندران

کد مطلب : 3415 -تاریخ انتشار : پنج شنبه 01 فروردین 1392 -ساعت : 09:16

چاپ به اشتراگ گذاشتن

مدیریت شهری

عوامل تأثر گذار بر عملکرد مدیرت شهری

مازند شورا: بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهد که سابقه مدنیت و شهر نشینی در ایران یکی از طولانی‌ترین سوابق شهر نشینی در جهان است و این بیانگر قدمت دانش و تجربه مدیریت شهری در سرزمین کهن ایران است.

مازند شورا: بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهد که سابقه مدنیت و شهر نشینی در ایران یکی از طولانی‌ترین سوابق شهر نشینی در جهان است و این بیانگر قدمت دانش و تجربه مدیریت شهری در سرزمین کهن ایران است.

اما باوجود چنین سابقه درخشانی، متأسفانه تصویر وضع موجود سیستم مدیریت شهری در ایران، تصویر مغشوش و نامتعادل بوده که علیرغم تغییرات حاصله در مقتضیات زندگی امروزی، پیچیده شدن مسائل شهری و گسترش حیطه وظایف و مسئولیت شهرداریها، هنوز هم قانون مصوب 1334 (علیرغم اصلاحات و افاضات متعدد) به عنوان قانون اصلی در شهر وظایف شهرداریها تلقی می‌گردد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

امروزه شهرداری در ایران به جای آنکه سازمانی فرا بخشی باشد (همچنان که در کشورهای متمدن مرسوم است) تبدیل به سازمانی شده که با از دست دادن تدریجی بخشی از وظایف و اختیارات خود، وظایف بدون متولی و یا وظایفی را که اصطلاحاً بر زمین مانده اند را بر عهده گرفته و توافقی را هم در خصوص محدوده‌ی وظایف مذکور با سازمانهای ذیربط دولتی حاصل نیامده است و از سوی دیگر روز به روز توقعات عمومی و حتی انتظارات مسئولان دولتی از شهرداری رو به افزایش است که در جامعه مدنی، نهادهایی که موجودیت خود را از آراء و تمایلات مردم کسب می‌کنند. در حقیقت باید به نمایندگی از مردم، نقش مؤثری در اداره امور محلی ایفا نمایند و به واسطه وجود شورای شهر، مردمی و غیر دولتی بودن مهمترین ویژگی شهر داری ها به شمار می رود اما به دلایل فراوان سیستم مدیریت شهری و شهرداریها در ایران تا کنون انتظارات به حق مردم را محقق نساخته است. برخی از عوامل مؤثر در ضعف عملکرد شهرداریها به شرح ذیل است:

1- نامشخص بودن جایگاه اصلی شهرداریها به عنوان سازمانی مردمی و فرابخشی در نظام مدیریت شهری، بدلیل وجود ابهاماتی در نحوه‌ی تعامل، هماهنگی و ارتباط آن با سازمانها و ادارات متعلق به نظام اداری مرکزی.

2- عدم تطابق بین وظایف و مسئولیتهای متنوع شهرداریها با مجموعه امکانات و اختیارات قانونی آنها.

3- عدم تطابق بین ساختار سازمانی و شرح وظایف شهرداریها با پدیده‌ها، مشکلات و مقتضیات زندگی مدرن امروزی.

4- یکسان بودن شهر وظایف شهرداریها در سراسر کشور بدون توجه به تنوع و تفاوت اساسی بین مردم جوامع گوناگون شهری در ایران.

با عنایت به موارد فوق و با استناد به قانون شرح وظایف و اختیارات شورای شهر، جایگاه و موقعیت نمایندگان مردم نیز در مجموعه مدیریت شهری، مبهم و مغشوش بوده و حیطه و عمق وظایف این شورا در نظام مدیریت شهری کاملاً روشن و شفاف نیست و در چنین شرایطی، از طرفی افزایش سطح انتشارات و توقعات مردم از نمایندگان خود در شورای شهر به دلیل عدم آگاهی کامل نسبت به حیطه وظایف و اختیارات قانونی آنها و از طرف دیگر وجود عناصر و نهادهای متعدد مؤثر در مدیریت شهری که خرج از کنترل و دسترس نمایندگان مردم هستند، موجب بروز نارضایتی و دلسردی در بین مردم شده است.

لذا در این نوشتار با بررسی و تبیین اختیارات و مسئولیت‌های قانونی مجموعه عناصر مؤثر در مدیریت شهری مانند شهرداری، شورای شهر، وزارت کشور، مسکن و شهر سازی و ... سعی شده است با تنویر افکار عمومی، مردم شریف کرمانشاه را در ارزیابی عملکرد واقعی مدیران جامعه و نمایندگان خود یاری دهیم.

عناصر مؤثر در مدیریت شهری:

الف) عناصر مؤثردر مدیریت شهری در سطح ملی و منطقه ای

در کشورهایی با ساختار حکومتی تمرکزگرا مانند ایران، دولت مرکزی در اداره امور محلی نقش گسترده‌ای رابصورت مستقیم و غیر مستقیم ایفا می‌کند و در این راه بخش عمده‌ای از امور محلی را به صورت متمرکز در اختیار سازمانهای تابعه اش قرار می‌دهد و در این چار چوب عناصر ملی مؤثر در مدیریت شهری عبارتند از:

1) وزارت کشور:
مهمترین عنصر ملی مؤثر در مدیریت شهری و شهرداری‌های ایران وزارت کشور است و یکی از علل عدم استقلال شهرداری ها در نوع ارتباط آنها با وزارت کشور است و شهر داریها در ایران از بدو تأسیس به عنوان شعبه‌های تابعه‌ی وزارت کشور محسوب گردیده و علاوه بر مقامات این وزارت خانه مانند وزیر کشور، معاون هماهنگی امور عمرانی، دفتر فنبی و اداره کل شهرداریهای وزارت کشور، تابع استانداری به عنوان مؤثرترین سازمان در مدیریت شهری در سطح منطقه ای بوده است.

وظایف وزارت کشور در قبال شهرداری‌ها بر اساس قوانین و آئین نامه‌ها، بسیار گسترده و متنوع است که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:

1- نظارت بر اجرای کلیه قوانین، آئین نامه‌ها و مقررات مربوط به شهرداریها.

2- تعیین نیازمندیهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی منطقه‌ای و محلی و تشخیص اولویت آنها.

3- تصویب برنامه های عمرانی و نو سازی شهرداریها.

4- تهیه و تنظیم معیارها، ضوابط و استاندارهای فنی و عمرانی.

5- تصویب محدوده خدماتی شهرداریها و حریم شهرها.

6- صدور حکم انتصاب شهروندان (شهرهای کمتر از .../..2 نفر توسط استاندار و شهرهای بزرگتر توسط وزیر کشور)

7- تصویب دستورالعملهای مربوط به امور مالی و معاملات شهرداریها.

8- صدور اجازه شروع وصول عوارض نوسازی و وصول عوارض متمرکز و توزیع آن بین شهرداریها.

9- تخصیص اعتبارات و کمکهای بلاعوض دولت به شهرداریها.

10- تصویب سازمانهای اداری شهرداریها و تهیه مقررات استخدامی.

11- انتخابات شوراهای شهر و اعمال نظارت قانونی بر امور کلیه شوراها.

2) وزارت مسکن و شهر سازی:

رابطه وزارت مسکن و شهر سازی و سازمان مسکن و شهر سازی به عنوان سازمان محلی آن را، با شهرداری با محورهای زیر می توان بررسی نمود:

1- پیشنهاد و تهیه طرح توسعه شهری و نظارت بر حسن اجرای برنامه های مصوب توسعه شهری توسط شهرداری که در صورت بروز اختلاف نظر بین سازمان مسکن و شهر سازی و شهرداری در خصوص طرح مصوب، نظریه کمیسیون ماده 5 استان و در حالت وجود مغایرت های اساسی نظریه شورای عالی شهر سازی و معماری ملاک عمل است.

2- اجرای پروژه های عمرانی دولتی یا اعتبارات ملی در شهرها.

3- تهیه و اجرای طرح های آماده سازی زمین با هدف توسعه شهرها مطابق نامه های مصوب.

4 - تهیه، تصویب و ابلاق معیارها، ضوابط و آئین نامه های شهر سازی.

3) سازمان مدیریت و برنامه ریزی:

شهرداری ارتباطی غیر مستقیم و از طریق وزارت کشور و استانداری با این سازمان داشته و ارتباط بودجه ای آن مشتمل بر بودجه های عمران شهری ، کمک های بلاعوض و اعطای وام می باشد.

ب) عناصر محلی مؤثر بر مدیریت شهری:

مدیریت شهری در سطح محلی را می‌توان به عنوان مجموعه‌ای از عناصر رسمی و غیر رسمی تعریف کرد که اداره امور شهر را به عهده داشته و یا در آن مؤثرند، این عناصر با اختیارات و ابزارهایی که در اختیار دارند در سیاستها و برنامه‌های اجرایی نظام مدیریت شهری نفوذ کرده و سعی در انجام وظایف خود و یا مطابقت آنها با خواسته های خود را دارند

1- شهرداری:

شهرداری به عنوان مهمترین عنصر مدیریت شهری، از جایگاه خاصی در نظام سازمان‌های اداری کشور برخوردار است. شهرداری به لحاظ حقوقی و اداری، جزء مؤسسه‌های عمومی محسوب می‌شود.

با این مفهوم شهرداری یک نهاد عمومی اما غیر دولتی است که اقتدار و رسمیت آن ناشی از رأی مردم یا نمایندگان مردم است و در قلمرو وظایف خود بایستی دارای استقلال عمل باشد.
اما با این حال در ایران هیچگاه شهرداریها به طور کامل از این استقلال قانونی برخوردار نبوده و علاوه بر آن قوانین موجود (از جمله ماده 53 قانون تشکیلات شورای اسلامی) موجب شده شهرداریها به شدت تحت کنترل و نظارت وزارت کشور و سازمانها و مقامات محلی تابع آن مانند استاندار و فرماندار باشند و وجود چنین روابط و دیدگاهی نسبت به شهرداری، اصلی‌ترین عامل در نقض اختیارات و مسئولیتهای آن است.

2- شورای اسلامی شهر:

مهمترین نهاد محلی که براساس اصل صدم قانون اساسی حق دخالت در اداره امور شهر و نظارت بر حسن انجام وظایف مدران محلی را دارد، شورای اسلامی شهر است که اعضای آن به عنوان نمایندگان افکار عمومی با رأی مستقیم مردم انتخاب می‌شوند.

مطابق «قانون تشکیلات وظایف و انتخابات شورای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران» مصوب 1/3/1375 شرح وظایف 29 گانه شورای شهر در ماده 71 تعیین شده است که با توجه به آن به نظر می‌رسد مؤثرترین عامل در مدیریت شهری، بایستی شورای شهر باشد.

اما در طول دوره اول شوراها، ثابت شد که قانون مذکور کافی نبوده و ضمانت‌های اجرایی لازم برای انجام وظایف شورای شهر در آن وجود ندارد.

در ذیل برخی از وظایف شورای شهر آمده است:

1- انتخاب شهردار به مدت 4 سال (حکم انتصاب به وسیله وزیر کشور یا استاندار صادر می گردد)

2- تصویب آئین نامه های پیشنهادی شهرداری (با رعایت دستور العملهای وزارت کشور)

3- تصویب اساسنامه مؤسسه ها و شرکت های وابسته به شهرداری (با تأئید موافقت وزارت کشور)

4- تصویب بودجه، اصلاح و متمم بودجه و تفریغ بوجه سالانه شهرداری و شرکت های وابسته به آن.

5- تصویب لوایح و برقرای یا لغو عوارض شهر و تغییر نوع و میزان آن (با در نظر گرفتن سیاستهای دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می‌شود)

6- تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری و سازمانهای وابسته.

7- وضع مقررات و نظارت بر حفر مجاری و مسیرهای تأسیسات شهری.

8- تصویب نرخ کرایه وسائط نقلیه درون شهری.

9- نظارت بر اجرای طرحهای مربوط به ایجاد و توسعه معابر، خیابانها و میادین و فضای سبز و تأسیسات عمومی شهر.

10- تصویب نامگذاری معابر، خیابانها، کوچه ها ...

11- بررسی و شناخت کمبودها، نیازها و نارسائی‌های حوزه انتخابیه و تهیه طرحها و پیشنهادات اصلاحی و ارائه به مقامات مسئول ذیربط.

12- همکاری با شهرداری جهت تصویب طرح حدود شهر با تأیید وزارت کشور و مسکن و شهرسازی.

همانطوری که مشاهده می‌شود وظایف شورا اکثراً به نهاد شهرداری محدود شده و قدرت و اختیارات لازم جهت تصمیم گیری و سیاستگذاری بر تمام عناصر و سازمانهای مؤثر در مدیریت شهری را ندارد.

دیگر عناصر محلی مؤثر بر مدیریت شهری:

از دیگر عناصر رسمی محلی می‌توان از شورای اداری شهرستان، شورای تأمین شهرستان و ادارات آب و فاضلاب، برق و گاز و مخابرات و فرمانداری نام برد اما علاوه بر عناصر و عوامل رسمی، سیستم مدیریت شهری متأثر از عوامل و سازمانهای غیر رسمی مانند جریانها و جناحهای سیاسی و کانون‌های قدرت شهری نمایندگان مجلس شورای اسلامی، سرمایه داران و صاحبان عوامل اقتصادی، ائمه جمعه مجامع و گروه های متخصص ذیربط در عمران شهری مانند نظام مهندسی و ... نیز هست.

نتیجه گیری:

همانگونه که ملاحظه می‌شود، عوامل فراوانی در مدیریت شهری و عملکرد شهری مؤثرند که بدیهی است با وجود این همه مراکز تصمیم گیری و سیاست گذاری، نمی‌توان ارزیابی دقیقی از عملکرد شهرداری یا شورای شهر ارائه نمود و مشخص می‌شود که تحت این شایط بهبود نسبی ساختارهای شهری در کرمانشاه درطی سالهای اخیر با چه مشقات و تلاش خستگی ناپذیری توأم بوده است.

مهندس علی خزایی - کارشناس تأسیسات شهری و ساختمان

 



لینک کوتاه مطلب :


برچسب ها : مدیریت شهری، شهرداری - -

مطالب مرتبط با : عوامل تأثر گذار بر عملکرد مدیرت شهری
نظر شما در مورد : عوامل تأثر گذار بر عملکرد مدیرت شهری

*

*


http://mazandconf.ir/

آخرین اخبارپربازدیدها

نه به کودک آزاری

کانال آپارات مازندشورا